Cầu chì ô tô là gì? Cấu tạo, nguyên lý và chức năng

cầu chì ô tô

Cầu chì ô tô có thể được coi là “vệ sĩ” bảo vệ hệ thống điện trên xe. Chủ xe cần phải hiểu rõ về cầu chì để có thể đối mặt và giải quyết tình huống khi gặp sự cố, từ đó tránh tình trạng làm hỏng bộ phận quan trọng này.

Cùng Phú Gia Auto tìm hiểu chi tiết về bộ phận này nhé!

Cầu chì ô tô là gì?

Vai trò

Cầu chì ô tô đóng vai trò ngắt mạch điện khi dòng điện trong hệ thống ô tô vượt quá mức cho phép. Cầu chì có khả năng tái kết nối sau khi đã ngắt mạch. 

cầu chì ô tô
Cầu chì ô tô là gì?

Cầu chì tổng trên ô tô thường đặt ở dưới nắp capo hoặc trong bảng điều khiển, giúp chủ xe dễ dàng quan sát và kiểm tra khi có sự cố xảy ra. Đây là một bộ phận kết nối với dây, có nhiệm vụ hấp thụ dòng điện khi có tình trạng quá tải đột ngột, nhằm đảm bảo an toàn cho các thành phần của động cơ trong quá trình vận hành.

Cấu tạo

Cấu tạo của cầu chì ô tô thường được thiết kế khác nhau tùy thuộc vào từng loại. Tuy nhiên, chúng thường bao gồm ba thành phần chính: đế cầu chì, vỏ cầu chì và dây chảy.

  • Đế cầu chì: Thường được làm bằng kim loại.
  • Vỏ cầu chì: Có thể làm từ nhựa, gốm, sứ hoặc thủy tinh. Đối với những loại cầu chì có dòng định mức lớn, vỏ cầu chì thường có một lớp chất nhồi bên trong để kiểm soát quá trình chảy chì.
  • Dây chảy: Là thành phần quan trọng nhất, đảm nhận vai trò ngắt mạch khi có sự cố quá tải điện. Thường được làm từ chất liệu như chì, thiếc, đồng, thau bạc hoặc niken.

Nguyên lý hoạt động

Nguyên lý hoạt động của cầu chì dựa trên đặc tính Ampe-giây, tức là thời gian chảy đứt của dây chảy phụ thuộc vào cường độ dòng điện chạy qua. Khi cường độ dòng điện tăng đột ngột trong hệ thống điện ô tô, dây chảy sẽ tự động chảy hoặc uốn cong để tách ra khỏi mạch điện. Sự nhanh chóng của quá trình ngắt mạch tăng theo đà tăng của dòng điện trong hệ thống.

Các loại cầu chì ô tô

Có nhiều loại cầu chì khác nhau được sử dụng trên ô tô, trong đó có các loại như Mini, Micro-2, ATO… tuy nhiên, loại Mini là loại phổ biến nhất. Điện áp định mức của các loại cầu chì ô tô thường nhỏ hơn so với các hệ thống điện khác. Mỗi thiết bị trên xe, như đèn xe, gạt mưa, điều hoà… đều sử dụng cầu chì có ký hiệu nhận biết khác nhau.

Trước khi kiểm tra cầu chì trên ô tô, quan trọng là bạn cần nắm rõ về các loại cầu chì và ký hiệu tương ứng. Các loại cầu chì nào được ưa chuộng trên ô tô hiện nay? Dưới đây là những loại phổ biến:

Cầu chì lưỡi dao (còn gọi là cầu chì thuôn)

Thiết kế nhỏ gọn với chất liệu nhựa cách điện và 2 chân cắm lựa chọn.

Chia thành 4 loại: Micro (2 ngạnh và 3 ngạnh), Mini (APM, ATM), Tiêu chuẩn (APR, ATC, ATO) và Maxi (APX).

  • Loại Micro: Kích thước nhỏ nhất, có 2 và 3 ngạnh
  • Loại Mini (APM, ATM): Thiết kế nhỏ gọn hơn loại tiêu chuẩn
  • Loại Tiêu chuẩn (APR, ATC, ATO): Phổ biến trên hầu hết các xe hơi và xe tải.
  • Loại Maxi (APX): Phù hợp với các dòng xe có cường độ dòng điện cao, như xe hạng nặng.C
các loại cầu chì ô tô
Cầu chì lưỡi dao

Cầu chì ống thủy tinh

Cầu chì ống thủy tinh là một thành phần phổ biến được nhiều xe ô tô sử dụng, đặc biệt là trong các dòng xe hiện đại. Thiết kế của chúng đặc trưng bởi bên ngoài là ống thủy tinh, bên trong là dây chì. Kích thước nhỏ gọn của ống thủy tinh phù hợp với cấu trúc của nhiều loại xe hơi.

các loại cầu chì ô tô
Cầu chì ống thủy tinh

Chức năng chính của cầu chì ống là bảo vệ các thiết bị điện như tủ lạnh, động cơ máy điều kiện, máy bơm, v.v., tại những vị trí cần đảm bảo cầu dao và dòng điện. Thông thường, chúng được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp, với dòng điện định mức là 600A và 60V AC. Có hai loại chính của cầu chì ống:

  • Cầu chì dạng liên kết hoặc HRC

Loại cầu chì này chịu dòng điện dưới điều kiện thông thường.

Chúng được chế tạo từ vật liệu như sứ, gốm, hoặc bạc, với ống chì làm từ cát silic.

  • Cầu chì ống loại D

Bao gồm cầu chì, nắp, đầu nối và ống bọc.

Cầu chì này có thiết kế với nắp được gắn liền với dây chì bên trong ống thủy tinh thông qua đầu nối.

Ngoài ra, loại cầu chì trên ô tô còn được phân biệt theo các hãng sản xuất như Lucas, Bosch,…

Ý nghĩa các kí hiệu trên cầu chì xe ô tô

Trên mỗi hộp cầu chì ô tô, bạn thường sẽ thấy một bảng chú thích với các ký hiệu và thông số quan trọng. Bảng này giúp người sửa chữa và bảo dưỡng ô tô hiểu rõ về các thông số kỹ thuật và các yếu tố quan trọng liên quan đến hộp cầu chì. Dưới đây là một số ký hiệu phổ biến và ý nghĩa mà bạn có thể thấy trên bảng chú thích của hộp cầu chì:

cầu chì ô tô
Ý nghĩa các kí hiệu trên hộp cầu chì

Hướng dẫn bảo dưỡng cầu chì ô tô 

  • Xác định cầu chì ô tô

Vị trí đặt hộp cầu chì ô tô thường khác nhau tùy theo từng hãng xe cụ thể. Một chiếc xe có thể có hai hộp cầu chì, một dành cho động cơ và một cho hệ thống điện chủ thân xe. Hộp cầu chì của động cơ thường được đặt trong khoang máy, gần ắc quy và dưới nắp capo. Hộp cầu chì của hệ thống điện thân xe thì thường nằm trong khoang cabin, dưới taplo.

cầu chì ô tô
Xác định vị trí

Để xác định chính xác vị trí của hộp cầu chì trên chiếc xe, người lái có thể tham khảo trong Sổ tay hướng dẫn sử dụng xe hoặc đơn giản là liên hệ trực tiếp với bộ phận kỹ thuật của hãng xe. Thông tin này giúp người lái ô tô biết nơi cần kiểm tra và thay thế cầu chì khi cần thiết.

  • Cách kiểm tra cầu chì ô tô

Cách kiểm tra cầu chì ô tô đòi hỏi sử dụng thiết bị kiểm tra mạch điện với đèn LED.

Bước 1: Định vị hộp cầu chì, mở nắp và dựa vào sơ đồ bố trí để xác định cầu chì gặp sự cố.

Bước 2: Sử dụng công cụ kiểm tra tại điểm nối giữa bảng mạch điện và cầu chì. Nếu đèn LED sáng, cầu chì hoạt động bình thường; ngược lại, nếu không sáng, cầu chì gặp vấn đề cần kiểm tra và sửa chữa.

Bước 3: Sử dụng công cụ kiểm tra hai bên đỉnh cầu chì. Nếu đèn LED sáng, cầu chì hoạt động bình thường; ngược lại, nếu không sáng, cầu chì cần được kiểm tra và sửa chữa.

cách kiểm tra cầu chì ô tô
Hướng dẫn cách kiểm tra cầu chì xe hơi
  • Cách thay thế cầu chì ô tô

Bước 1: Sử dụng kẹp chuyên dụng để tháo cầu chì hỏng khỏi mạch.

Bước 2: Dựa vào chỉ số Ampe trên nắp cầu chì hỏng, kiểm tra giá trị của cầu chì. Tiếp theo, chọn một cầu chì mới với chỉ số Ampe tương tự để thay thế.

cách thay cầu chì ô tô
Hướng dẫn cách thay cầu chì xe hơi

Cầu chì ô tô đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho động cơ và hệ thống điện, đồng thời hỗ trợ quá trình vận hành suôn sẻ. Vì cầu chì ô tô bao gồm nhiều chi tiết nhỏ và phức tạp, quá trình thay thế đòi hỏi sự hiểu biết chuyên sâu và tinh tế. Khi cần thay thế, việc này nên được thực hiện tại trung tâm bảo hành hoặc gara có uy tín để đảm bảo độ chính xác và an toàn.

Xem thêm: Củ đề ô tô là gì? Và một số cách bảo dưỡng

Lời kết

Qua bài viết trên, Phú Gia Auto hi vọng sẽ giúp cho mọi người có thêm kinh nghiệm, hiểu biết thêm về cầu chì xe ô tô cũng như các kí hiệu trên hộp cầu chì ô tô để an toàn trên mọi chuyến đi.

Theo dõi Phú Gia Auto để biết thêm nhiều kiến thức ô tô bổ ích nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *