Dầu phanh ô tô: Khi nào cần thay và cách thay chi tiết

dầu phanh ô tô

Dầu phanh ô tô đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phanh, có nhiệm vụ bôi trơn các bộ phận và đảm bảo sự vận hành trơn tru cũng như ổn định của xe ô tô.

Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc xe, Phú Gia Auto muốn chia sẻ với bạn về việc thay dầu phanh, cách kiểm tra chất lượng dầu, phân loại để đảm bảo an toàn khi bạn tham gia giao thông.

Dầu phanh ô tô là gì?

Dầu phanh là một loại chất lỏng đặc biệt, không thể bị nén, được sử dụng để điều khiển hệ thống phanh thủy lực trên các phương tiện giao thông. So với các loại chất lỏng khác trên xe hơi như dầu động cơ, dầu trợ lực lái, nước làm mátnước rửa kính, dầu phanh có những đặc tính vật lý riêng biệt.

dầu phanh ô tô
Dầu phanh ô tô là gì?

Điều này bao gồm khả năng truyền lực tốt, khả năng chống nhiệt độ cao và không hấp thu nước, làm cho nó trở thành một phần không thể thiếu trong hệ thống phanh của xe hơi.

Công dụng của dầu phanh ô tô

Dầu phanh ô tô có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu suất của hệ thống phanh và bảo vệ các bộ phận liên quan. Đầu tiên, nó đảm bảo truyền lực hiệu quả ở nhiệt độ cao, khi xe di chuyển với tốc độ cao, hoặc trong điều kiện nhiệt độ cao và ẩm ướt.

dầu phanh ô tô
Nhiệm vụ của dầu phanh ô tô

Ngoài ra, dầu phanh còn giúp ngăn chặn sự ăn mòn của các bộ phận kim loại và phi kim loại (như cao su) trong hệ thống phanh. Nó cũng bôi trơn các bộ phận để đảm bảo sự vận hành mượt mà và ổn định.

Độ nhớt của dầu phanh được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu vận hành ở các nhiệt độ khác nhau, đảm bảo hiệu suất tối ưu của hệ thống phanh trong mọi điều kiện. Cuối cùng, khả năng chống sôi cao của dầu phanh giúp ngăn chặn sự hình thành bọt khí trong hệ thống phanh ở nhiệt độ cao, giúp gia tăng tuổi thọ và độ bền của hệ thống phanh.

Dầu phanh ô tô loại nào tốt nhất?

Dầu phanh ô tô phân thành 4 loại dựa trên tiêu chuẩn an toàn ô tô liên bang (FMVSS), tuy chủ yếu dựa vào điểm sôi (điểm khô) – tức là khi nước trong dầu đã bay hơi hết, tuy nhiên, các yếu tố khác cũng được tính đến, đó là điểm sôi ướt – khi nước còn tồn tại trong dầu tới mức 3.5%.

Dầu phanh DOT 3 (SAE J1703)

Dầu phanh DOT 3 (SAE J1703) là một loại dầu phanh phổ biến và cần thiết trong hệ thống phanh và ly hợp của nhiều phương tiện. Hãy cùng phân tích các đặc điểm, ưu điểm, nhược điểm và điểm độc đáo của dầu phanh này nhé.

Đặc điểm

  • Dầu phanh DOT 3 có tính không màu hoặc màu hổ phách, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình kiểm tra và dùng nó mà không gây ra sự nhầm lẫn về màu sắc.
  • Điểm sôi khô của loại dầu này đạt 401 độ F (205 °C), trong khi điểm sôi ướt là 284 độ F (140 °C). Điều này đảm bảo rằng dầu phanh DOT 3 có khả năng hoạt động hiệu quả ở nhiệt độ cao, như khi phanh áp suất cao được tạo ra trong hệ thống phanh.
  • Các bộ phận cao su không bị phình lên khi tiếp xúc với dầu DOT 3, giảm thiểu nguy cơ rò rỉ dầu phanh và kéo dài tuổi thọ của các bộ phận trong hệ thống phanh.

Ưu điểm

  • Khả năng chịu nhiệt tốt: Dầu phanh DOT 3 có thể chịu nhiệt độ lên đến 250 độ F mà không sôi, đảm bảo rằng hệ thống phanh vẫn hoạt động hiệu quả trong điều kiện nhiệt độ cao.
  • Được sử dụng rộng rãi: Dầu phanh DOT 3 phù hợp cho nhiều loại xe, bao gồm xe máy, xe công nghiệp, xe 4 cầu bán thời gian (4WD) và xe ô tô khách.

Nhược điểm

  • Dễ hút ẩm: Dầu phanh DOT 3 có xu hướng hút ẩm từ không khí, dẫn đến sự giảm chất lượng của dầu theo thời gian. Điều này đòi hỏi người dùng cần hạn chế tiếp xúc dầu phanh với không khí trong thời gian dài và thường xuyên kiểm tra dầu.
  • Không thể trộn lẫn: Dầu phanh DOT 3 không nên trộn lẫn với các loại chất vô cơ, silicon hoặc các loại dầu DOT khác, vì điều này có thể làm thay đổi hiệu suất đun sôi của dầu.

Dầu phanh DOT 4

Đặc Điểm: Dầu phanh loại DOT 4 được rất nhiều nhà sản xuất xe hơi ưa chuộng và sử dụng rộng rãi trên các dòng xe của họ. Nó được chế tạo từ glycol ether và este borat, tạo nên một số đặc tính quan trọng.

Ưu Điểm

  • Hiệu suất tốt: Dầu DOT 4 thể hiện hiệu suất cao trong giai đoạn sử dụng ban đầu. Điều này giúp đảm bảo hệ thống phanh hoạt động tốt, đặc biệt trong các tình huống cần áp suất phanh mạnh.
  • Độ ổn định: Nó giúp cải thiện độ ổn định của hệ thống phanh, giúp xe dễ dàng duy trì sự kiểm soát trong quá trình phanh.
  • Chịu nhiệt tốt: Với nhiệt độ tối đa chịu được lên đến 311°C, dầu DOT 4 có khả năng hoạt động hiệu quả trong các điều kiện nhiệt độ cao.

Nhược Điểm

  • Giá cả cao: Một trong nhược điểm đáng chú ý của dầu DOT 4 là giá thành cao hơn gấp đôi so với dầu DOT 3. Điều này có thể làm tăng chi phí khi bạn cần thay dầu phanh.
  • Sự giảm điểm sôi: Dầu DOT 4 có tendensy giảm điểm sôi nhanh hơn ở giai đoạn sau sử dụng. Điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống phanh theo thời gian.
  • Đòi hỏi bảo dưỡng thường xuyên: Dầu DOT 4 đòi hỏi bảo dưỡng định kỳ, ít nhất là 2 năm một lần, để đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn. Điều này có thể tạo thêm gánh nặng bảo dưỡng cho chủ xe.
  • Dễ hút ẩm: Dầu DOT 4 có thể hút ẩm qua ống dẫn dầu phanh, làm giảm chất lượng của dầu và ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống phanh.

Dầu phanh DOT 4 là một lựa chọn phù hợp cho các dòng xe đòi hỏi hiệu suất phanh cao và ổn định. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với một số hạn chế, bao gồm chi phí cao và yêu cầu bảo dưỡng định kỳ. Việc sử dụng loại dầu phanh nào phụ thuộc vào loại xe và yêu cầu cụ thể, do đó, tư vấn của nhà sản xuất luôn là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc xe hơi.

Dầu phanh DOT 5

Đặc Điểm: Dầu phanh DOT 5, được chế tạo từ chất gốc silicone, có màu tím độc đáo và hiện đang phổ biến trên nhiều mẫu xe mới trên thị trường.

Ưu Điểm

  • Điểm sôi cao: Điểm sôi khô lên đến 500 độ F (260°C) và điểm sôi ướt là 356 độ F (180°C), điều này làm cho dầu DOT 5 có khả năng chịu nhiệt cao. Điều này phù hợp với hầu hết các mẫu xe đời mới, đặc biệt là trong trường hợp có lượng nhiệt sinh ra lớn, như các rotor phanh mỏng và nhỏ.
  • Không hút ẩm: Dầu DOT 5 không hút ẩm, làm cho nó duy trì tính ổn định và hiệu suất của hệ thống phanh trong điều kiện độ ẩm cao.
  • Bảo vệ lớp sơn: Nó hoạt động như một lớp bảo vệ bề mặt, giúp ngăn tác động từ yếu tố bên ngoài như thời tiết hoặc khói bụi, bảo vệ lớp sơn và bề mặt của hệ thống phanh khỏi sự ăn mòn.
  • Chống ăn mòn và độ nhớt ổn định: Dầu DOT 5 có khả năng chống ăn mòn, điểm sôi cao và độ nhớt ổn định, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt.

Nhược Điểm

  • Nở ra khi bị tạp chất: Dầu DOT 5 có thể nở ra đáng kể khi bị lẫn tạp chất, dẫn đến sự hình thành của bọt khí trong hệ thống phanh và làm mất cảm giác phanh cốp.
  • Không hấp thụ độ ẩm: Dầu DOT 5 không hấp thụ độ ẩm, do đó, nếu chất lỏng nào đó xâm nhập vào hệ thống phanh, nó có thể ăn mòn các chi tiết và làm cho dầu phanh biến chất nhanh chóng.
  • Không phù hợp cho hệ Thống đã sử dụng dầu Glycol: Dầu DOT 5 không phù hợp với hệ thống phanh đã từng sử dụng dầu glycol. Nó cũng không được khuyến khích sử dụng cho hệ thống phanh chống bó cứng (ABS) vì độ nhớt của nó cao.
  • Khả năng hấp thụ không khí thấp: Dầu DOT 5 có khả năng hấp thụ không khí thấp và ít hòa tan trong nước.

Kết Luận

Dầu phanh DOT 5 là một lựa chọn độc đáo với nhiều ưu điểm, bao gồm khả năng chịu nhiệt cao và khả năng duy trì tính ổn định trong môi trường ẩm ướt. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với một số hạn chế, bao gồm khả năng nở ra khi bị tạp chất và không phù hợp cho một số hệ thống phanh cụ thể. Việc sử dụng loại dầu phanh này cần xem xét cẩn thận và tùy thuộc vào loại xe và hệ thống phanh cụ thể.

Dầu phanh DOT 5.1

Đặc Điểm

Dầu phanh DOT 5.1 là một biến thể cải tiến từ dầu phanh DOT 5, với thành phần chính là gốc silicon, và nó được tạo ra bằng cách kết hợp este borat và polyalkylene glycol ether. Màu sắc của dầu DOT 5.1 có thể biểu hiện dưới dạng từ màu hổ phách nhạt đến mờ.

Ưu Điểm

  • Khả năng chịu nhiệt độ cao: Điểm sôi khô của dầu DOT 5.1 lên đến 500 độ F (260 °C), điều này làm cho nó có khả năng chịu nhiệt độ cao hơn so với nhiều loại dầu phanh khác. Nó thích hợp cho các ứng dụng yêu cầu khả năng chịu nhiệt độ cao và làm mất cảm giác phanh.
  • Hiệu suất hoạt động vượt trội: Nhờ có điểm sôi khô và ướt cao, dầu DOT 5.1 cung cấp hiệu suất hoạt động vượt trội trong điều kiện nhiệt độ cao và ẩm ướt. Điều này giúp đảm bảo tính ổn định và hiệu quả của hệ thống phanh.

Nhược Điểm:

  • Giá thành cao: Một trong những hạn chế đáng kể của dầu DOT 5.1 là giá thành cao hơn đến 14 lần so với các loại dầu phanh DOT 3 và DOT 4 truyền thống. Điều này có thể tạo áp lực tài chính đối với người sử dụng.
  • Không phổ biến: Dầu DOT 5.1 không phải lựa chọn phổ biến trong nhiều cửa hàng phụ tùng ô tô. Điều này có thể tạo khó khăn cho việc tìm kiếm và mua sản phẩm.
  • Độ hút ẩm và hút nước cao: Mặc dầu dầu DOT 5.1 có khả năng tránh hút ẩm, độ hút ẩm và hút nước vẫn cao hơn so với một số dầu phanh khác. Điều này có thể ảnh hưởng đến tính ổn định và tuổi thọ của dầu phanh.

Kết Luận

Dầu phanh DOT 5.1 là một lựa chọn với nhiều ưu điểm, bao gồm khả năng chịu nhiệt độ cao, hiệu suất hoạt động vượt trội và khả năng tương thích với nhiều hệ thống phanh. Tuy nhiên, giá thành cao và sự thiếu phổ biến trong cửa hàng phụ tùng ô tô có thể tạo ra những thách thức đối với người sử dụng. Việc xem xét kỹ lưỡng về tính chất và yêu cầu cụ thể của hệ thống phanh là quan trọng khi quyết định sử dụng loại dầu phanh này.

Khi nào cần thay dầu phanh ô tô?

Việc thay mới dầu phanh không chỉ đảm bảo hiệu quả của hệ thống phanh mà còn gia tăng tuổi thọ của các thành phần trong hệ thống phanh xe hơi.

  • Tại sao cần thay dầu phanh mới?

Mặc dù hệ thống phanh là một hệ thống khép kín, nhưng hơi ẩm vẫn có thể xâm nhập qua các lỗ nhỏ trên các bộ phận cao su và bị đệm. Dầu phanh ô tô có xu hướng hút ẩm mạnh, dẫn đến tăng áp suất trong hệ thống, làm giảm hiệu suất phanh. Điều này làm hệ thống phanh kém hiệu quả, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt và mưa.

dầu phanh ô tô
Tại sao cần phải thay dầu phanh ô tô?

Khí hậu ẩm ướt của Việt Nam làm cho các bộ phận trong hệ thống phanh dễ bị gỉ sét khi dầu phanh hấp thụ nước trong điều kiện mưa, lụt. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề như tiếng ồn lạ, bàn đạp phanh thấp, cảm giác phanh nặng nề và, nguy cơ lớn nhất, sự mất phanh.

Theo các chuyên gia ô tô, dầu phanh chứa chất chống ăn mòn và chất chống oxi hóa. Theo thời gian, cấu trúc của các chất này bị phá vỡ, làm tăng nguy cơ ăn mòn các bộ phận kim loại và tạo ra cặn bẩn, làm gián đoạn dòng chảy của dầu phanh.

  • Khi nào cần thay dầu phanh cho ô tô?

Theo khuyến nghị của nhà sản xuất, dầu phanh cần được thay mới sau 3 năm hoặc sau khi xe đi được 30.000 – 40.000 km. Trong trường hợp ô tô thường xuyên hoạt động trong điều kiện bụi bẩn, độ ẩm cao hoặc sử dụng phanh liên tục, chủ xe nên xem xét việc thay dầu phanh sớm hơn.

dầu phanh ô tô
Khi nào cần thay dầu phanh ô tô

Để xác định thời điểm thích hợp cho việc thay dầu phanh, chủ xe có thể kiểm tra lượng và chất lượng dầu thực tế trong bình chứa bằng cảm biến dầu phanh có sẵn trên xe hoặc kiểm tra thủ công. Trong trường hợp kiểm tra thủ công, bạn nên quan sát màu sắc của dầu phanh từ bên ngoài bình, tránh mở nắp bình để ngăn không khí và độ ẩm xâm nhập vào trong.

Màu sắc của dầu phanh thường phản ánh chất lượng của nó. Dầu phanh mới thường có màu nhạt hoặc không màu, nhưng nếu thấy dầu đổi sang màu nâu, đó là dấu hiệu của sự biến chất và cần thay mới để bảo vệ hệ thống phanh.

Dầu phanh biến chất có thể làm hệ thống phanh hoạt động kém hoặc thậm chí mất phanh hoàn toàn. Trong trường hợp này, nhanh chóng đưa xe đến một gara ô tô đáng tin cậy để kiểm tra và bảo dưỡng để tránh các sự cố đáng tiếc xảy ra.

Hướng dẫn chi tiết các bước thay dầu phanh ô tô

Khi kiểm tra, nếu bạn phát hiện dầu phanh ở mức thấp nhưng vẫn giữ nguyên màu sáng, bạn chỉ cần bổ sung thêm dầu vào bình chứa. Dầu phanh cần được thay mới khi bạn nhận thấy có cặn bẩn hoặc dầu đã chuyển sang màu nâu đậm.

dầu phanh ô tô
Hướng dẫn chi tiết cách thay dầu phanh ô tô

Dụng cụ hỗ trợ cho quá trình thay dầu phanh gồm có: bộ hút chân không, bộ dụng cụ sửa xe, kích ô tô, khăn lau, chai xịt vệ sinh phanh, mỡ bôi trơn cho bu lông và ốc vít.

Các bước thay dầu phanh ô tô

  • Bước 1: Tháo bánh xe và vệ sinh hệ thống phanh ô tô bằng dung dịch vệ sinh đặc biệt.
  • Bước 2: Xác định vị trí đầu ống dẫn dầu và tháo các núm cao su bọc bên ngoài ống. Sau đó, sử dụng một ống nhựa để đặt vào bình chứa dầu phanh và mở van xả để dầu cũ có thể thoát ra. Phương pháp này giúp tránh tình trạng không khí bị hút ngược vào xi lanh phanh.
  • Bước 3: Đặt một miếng gỗ để giữ chân phanh trong tư thế không bị bật ra khi áp suất dầu được giải phóng.
  • Bước 4: Mở nắp bình chứa dầu phanh, sử dụng ống hút để hút hết lượng dầu cũ ra khỏi hệ thống, sau đó đổ dầu mới vào và đóng kín nắp bình.
  • Bước 5: Giữ phanh bằng lực ổn định, sau đó siết chặt bu lông van xả và nới lỏng nó khoảng ¼ vòng để dầu cũ có thể thoát ra. Cuối cùng, siết chặt bu lông lại, tháo ống nhựa và lắp các núm cao su bọc ống như ban đầu.

Sau khi hoàn thành tất cả các bước thay dầu phanh, bạn nên khởi động động cơ, thử nghiệm chân phanh để đảm bảo tính ổn định của hệ thống phanh.

Lời kết

Dầu phanh là “huyết mạch” của hệ thống phanh thủy lực, và việc bảo dưỡng và thay mới định kỳ là cách để ngăn ngừa tình trạng giảm hiệu suất phanh và giảm thiểu rủi ro khi vận hành.

Theo dõi Phú Gia Auto để cập nhật thêm các kiến thức chăm sóc xe ô tô hiệu quả nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *