Hệ thống đánh lửa điện tử: Cấu tạo, nguyên lý và nhiệm vụ

cấu tạo, nguyên lý, nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử

Hệ thống đánh lửa điện tử trên xe ô tô có nhiệm vụ quan trọng trong việc tạo năng lượng bằng cách đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu và khí để đảm bảo hoạt động suôn sẻ của xe. Hiệu suất làm việc hiệu quả của hệ thống này đồng nghĩa với việc xe vận hành một cách mượt mà và ổn định hơn.

Cùng Phú Gia Auto tìm hiểu chi tiết về cấu tạo, nguyên lý và nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử trên xe ô tô nhé!

Hệ thống đánh lửa điện tử là gì?

Hệ thống đánh lửa điện tử là một phần quan trọng của xe ô tô,  có nhiệm vụ xác định thời điểm và thực hiện quá trình đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu và không khí để kích hoạt động cơ. Thời điểm đánh lửa được tính toán chính xác thông qua hộp ECU, sử dụng tín hiệu từ các cảm biến.

cấu tạo, nguyên lý, nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử
Hệ thống đánh lửa điện tử là gì?

Được phát triển và cải tiến từ công nghệ tiền nhiệm, hệ thống đánh lửa điện tử mang nhiều ưu điểm hơn so với hệ thống tiếp điểm truyền thống. Nó tiết kiệm nhiên liệu, giảm phát thải, hoạt động mạnh mẽ và ổn định ở cường độ cao mà không yêu cầu điều chỉnh tần số điện.

Hệ thống đánh lửa điện tử không hoạt động độc lập, mà được tích hợp với các hệ thống khác trên động cơ như hệ thống nhiên liệu, khí thải, và làm mát. ECU là bộ não điều khiển quyết định mọi hoạt động. Trong đó, hệ thống đánh lửa quản lý việc đốt cháy nhiên liệu và kiểm soát thời điểm đánh lửa một cách chính xác.

Khi tăng tốc độ, do lực quán tính, piston ô tô đi nhanh hơn qua điểm chuẩn trong các chu kỳ. Để đảm bảo quá trình đốt cháy xảy ra đúng thời điểm và cung cấp đủ năng lượng để tăng tốc, tia lửa phải được tạo ra sớm hơn vài mili giây, đảm bảo thời điểm đánh lửa chính xác và quá trình đốt cháy nhiên liệu diễn ra kịp thời để giúp tăng tốc một cách thuận lợi.

Cấu tạo của hệ thống đánh lửa điện tử

Nguồn điện và pin: Đây là nguồn cấp dòng điện một chiều với điện áp thấp (từ 12 – 14,2V) cho hệ thống.

Cuộn dây đánh lửa: Sử dụng cảm ứng điện từ, cuộn dây đánh lửa biến đổi dòng điện 12V thành vài nghìn Vôn (V) để tạo ra tia lửa mạnh, có khả năng xuyên qua khe hở của bugi ô tô.

Công tắc đánh lửa: Được sử dụng để điều chỉnh việc bật và tắt hệ thống đánh lửa.

cấu tạo, nguyên lý, nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử
Cấu tạo

Mô-đun đánh lửa hoặc bộ điều khiển: Các bộ phận này được lập trình để giám sát, điều khiển thời gian và cường độ của tia lửa điện tử một cách tự động.

Cảm biến: Nhận diện sự thay đổi của các thông số trong bộ nguồn. Số lượng cảm biến trong hệ thống đánh lửa điện tử phụ thuộc vào loại xe.

Phần ứng: Bao gồm điện trở có bánh răng (phần quay), ống hút chân không phía trước và cuộn dây nạp (để bắt tín hiệu điện áp). Mô-đun đánh lửa nhận tín hiệu điện áp từ phần ứng theo thứ tự để tạo và ngắt mạch một cách chính xác, phân phối dòng điện đến các bugi.

Nhóm tiếp điểm: Các thành phần này được điều khiển bằng chìa khóa. Trong một số mẫu xe hiện đại, nhóm tiếp điểm có nút bấm.

Bugi: Là thành phần cuối cùng trong hệ thống, bugi phát ra tia lửa để đốt cháy hỗn hợp không khí và nhiên liệu, đảm bảo động cơ hoạt động một cách hiệu quả.

Nguyên lý của hệ thống đánh lửa điện tử trên ô tô

Nguyên tắc vận hành của hệ thống đánh lửa điện tử được kích hoạt khi người điều khiển khởi động xe. Quá trình này bắt đầu với cơ chế tạo tia lửa điện. Lúc này, dòng điện khởi đầu từ ắc quy, đi qua công tắc đánh lửa và đến cuộn sơ cấp. Cuộn dây nạp trong phần ứng được kích hoạt, chuyển tín hiệu điện áp từ phần ứng tới mô-đun đánh lửa.

Bánh răng của điện trở tiếp xúc với cuộn dây nạp, gửi tín hiệu điện áp từ cuộn dây nạp đến mô-đun điện tử. Sau khi nhận tín hiệu, nguồn điện cung cấp cho cuộn sơ cấp sẽ bị ngắn mạch và ngừng đột ngột.

Tiếp theo, khi bánh răng của điện trở không còn tiếp xúc với cuộn dây nạp, dòng điện sẽ tiếp tục được truyền đến các bộ phận trong hệ thống đánh lửa điện tử.

Quá trình ngắt và tạo dòng điện liên tục này sẽ tạo ra hiện tượng cảm ứng điện từ, khiến cuộn thứ cấp tạo ra điện áp cao lên đến hàng nghìn Vôn.

Điện áp cao này sẽ được đưa tới các bộ phận phân phối khác, có rôto quay và tiếp điểm, từ cuộn dây đến bugi. Khi có sự chênh lệch điện áp, tia lửa điện sẽ được tạo ra ở đầu bugi, mở đầu cho quá trình đốt cháy nhiên liệu.

Có bao nhiêu loại hệ thống đánh lửa điện tử?

Phân loại hệ thống đánh lửa điện tử chủ yếu dựa trên cơ chế đánh lửa. Theo đó, hệ thống đánh lửa được phân thành hai loại chính: đánh lửa trực tiếp và đánh lửa điện tử phân phối.

  • Đánh lửa trực tiếp

Các thành phần chính của hệ thống đánh lửa trực tiếp bao gồm một cuộn dây, một vòng điện trở trục khuỷu, một cảm biến từ tính, một mô-đun đánh lửa và một mô-đun điều khiển điện tử. Ở hệ thống đánh lửa trực tiếp, các xung điện áp cao xuất hiện ngay tại các cuộn dây nằm trên đầu bugi.

  • Đánh lửa điện tử phân phối

Là hệ thống đánh lửa dựa trên hoạt động của bộ phận phân phối đánh lửa, được thiết kế để dẫn dòng điện cao thế tạo ra từ cuộn thứ cấp đến các bugi đánh lửa theo đúng thứ tự với khoảng thời gian chính xác.

Dấu hiệu nhận diện sự cố với hệ thống đánh lửa điện tử

Cùng với sự phát triển của công nghệ, hệ thống đánh lửa điện tử ngày càng được cải tiến để phù hợp với nhiều dòng xe hiện đại, mang lại hiệu suất hoạt động cao hơn. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, khó tránh khỏi một số vấn đề phổ biến với hệ thống đánh lửa điện tử trên ô tô. Sau đây là những dấu hiệu để nhận biết:

  • Tăng tiêu hao nhiên liệu một cách bất thường.
  • Động cơ phản ứng chậm khi bàn đạp ga.
  • Hiệu suất của nguồn cung bị giảm.
  • Tốc độ động cơ không ổn định hoặc thường dừng ở chế độ không tải.
  • Khởi động động cơ chậm.
  • Tia lửa yếu và có màu vàng do nhiên liệu không đốt cháy hoàn toàn.
cấu tạo, nguyên lý, nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử
Dấu hiệu nhận biết sự cố của hệ thống đánh lửa

Các vấn đề thường gặp với hệ thống đánh lửa điện tử trên xe hơi

  • Bugi không hoạt động, nên không thể tạo ra tia lửa điện để khởi động động cơ 
  • Các dây quấn trong cuộn dây bị đứt do sử dụng lâu dài hoặc dây chất lượng kém.
  • Tiếp xúc tiếp điểm bị oxi hóa, một vấn đề thường gặp đặc biệt đối với các xe thường xuyên chạy qua đường ngập nước.
cấu tạo, nguyên lý, nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa điện tử
Các vấn đề thường gặp

Nguyên nhân gây sự cố cho hệ thống đánh lửa điện tử

Có nhiều lý do gây lỗi cho hệ thống đánh lửa điện tử, tuy nhiên, chủ yếu là do các nguyên nhân sau:

  • Thiếu vệ sinh và bảo dưỡng đều đặn cho xe, làm cho một số linh kiện trong hệ thống này bị hỏng, bị mòn hoặc bị rỉ sét.
  • Sử dụng linh kiện không phù hợp với dòng xe.
  • Ảnh hưởng từ điều kiện vận hành hoặc việc lưu trữ xe trong môi trường có độ ẩm cao.

Lời kết

Trên đây là cấu tạo, nguyên lý và nhiệm vụ của hệ thống đánh lửa trên xe ô tô. Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ cho Phú Gia Auto – Trung tâm chăm sóc xe chuyên nghiệp tại TP. HCM để được hỗ trợ nhé.

Theo dõi Phú Gia Auto để cập nhật các kiến thức sử dụng xe ô tô hiệu quả nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *