7 dấu hiệu nhận biết bugi ô tô bị hỏng

dấu hiệu nhận biết bugi ô tô bị hỏng

Bugi ô tô là một bộ phận quan trọng tham gia trực tiếp vào quá trình đánh lửa, đảm bảo khởi động động cơ ô tô. Vậy cấu tạo, nguyên lý hoạt động của nó ra sao? Cùng Phú Gia Auto tìm hiểu chi tiết qua bài viết này nhé!

Bugi ô tô là gì?

Bugi ô tô là một thành phần quan trọng của hệ thống đánh lửa, đóng vai trò cuối cùng trong quá trình này. Chúng đảm nhận trách nhiệm quan trọng là tạo ra tia lửa điện ở giữa điện cực trung tâm và điện cực bên nối mát, giúp đốt cháy hỗn hợp không khí và nhiên liệu từ bộ chế hòa khí trong buồng đốt.

bugi ô tô
Bugi ô tô là gì?

Để hoạt động trong điều kiện áp suất nén lên đến 50 kg/cm2 và môi trường nhiệt độ khoảng 2.500°C, bugi cần phải có độ bền cao và khả năng chịu áp suất và nhiệt độ cao. Điều này đảm bảo rằng bugi có thể tạo ra tia lửa mạnh mẽ, giữ cho động cơ hoạt động ổn định.

Một chiếc bugi ô tô trung bình có khả năng phát tia lửa từ 27,5 đến 110 triệu lần trong suốt tuổi thọ hoạt động. Mỗi lần, bugi sẽ mất đi một số phân tử từ các điện cực của nó. Dần dần, khoảng cách giữa các điện cực tăng lên, làm cho hỗn hợp nhiên liệu – không khí không còn cháy hiệu quả và có thể gây hỏng hoàn toàn.

Cấu tạo bugi xe ô tô

Bugi ô tô được cấu tạo từ hai thành phần chính: điện cực trung tâm và điện cực tiếp đất; cùng với vỏ cách điện.

  • Điện cực trung tâm và điện cực tiếp đất

Điện cực trung tâm và đầu điện cực là nơi tạo ra tia lửa điện, với thiết kế hình vuông và nhô ra trên bề mặt bugi. Bên trong điện cực trung tâm chứa điện trở kết nối với đầu cuối của cuộn dây đánh lửa hoặc từ trường thông qua một dây cách điện dày.

Chúng thường được sản xuất từ các loại hợp kim như Nikel, Platinum hoặc Iridium, bộ phận này đảm bảo độ bền và khả năng truyền dẫn điện tốt.

bugi ô tô
Cấu tạo
  • Vỏ cách điện

Vỏ cách điện của bugi ô tô được thiết kế từ gốm oxit có độ bền cao, chịu nhiệt và truyền nhiệt độ tốt để ngăn chặn rò rỉ điện áp cao. Ngoài ra, bề mặt của vỏ cách điện, đặc biệt là tại vị trí tiếp xúc với chụp bugi, thường có những nếp nhăn hình sóng lượn, giúp ngăn chặn hiện tượng phóng điện cao áp và tối ưu hóa hiệu suất đánh lửa trong buồng đốt.

Nguyên lý hoạt động của bugi ô tô 

Để hiểu cách bugi ô tô hoạt động, chúng ta cần xem xét quá trình cháy trong động cơ. Quá trình này yêu cầu ba yếu tố chính: oxy (O2), nhiên liệu và nhiệt độ. Trong động cơ ô tô, mỗi chu kỳ nạp oxy lên đến 21%, và đối với động cơ phun nhiên liệu đa điểm, nhiên liệu được phun ngay trong chu kỳ nạp. Đối với động cơ xăng hoặc động cơ diesel (còn được biết đến là động cơ phun trực tiếp), nhiên liệu được phun trong chu kỳ nén.

bugi ô tô
Nguyên lý hoạt động

Nhiệt độ được cung cấp qua hai phương tiện: nhiệt nén cho động cơ diesel và một hoặc hai bugi cho động cơ xăng. Khi các yếu tố như nhiệt, nhiên liệu và oxy kết hợp, một vụ nổ nhỏ sẽ xảy ra. Một xi lanh thường sẽ cháy khoảng 16 lần mỗi giây hoặc 1000 lần mỗi phút ở vận tốc 88 km/h.

Trong động cơ xăng, nhiệt được tạo ra dưới dạng tia sét nhỏ. Điện áp cao (từ 5 kV đến 45 kV, phụ thuộc vào loại xe) được tạo ra trong dây đánh lửa và được điều khiển bởi hệ thống điều khiển động cơ – ECM. Điện tích được truyền đến bugi qua dây bugi. Tia lửa xảy ra khi điện tích nhảy qua giữa các điện cực bugi trong khoảng 0,25 mm đến 1,8 mm. Nhiệt độ sinh ra từ 4.700 ° C đến 6.500 ° C sẽ đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu – không khí và đẩy piston xuống trong chu kỳ nén.

Dấu hiệu bugi xe ô tô bị hỏng

Động cơ của ô tô là một hệ thống phức tạp, nơi hiệu suất, tính tiết kiệm nhiên liệu và độ tin cậy đều phụ thuộc vào sự cân bằng giữa không khí, nhiên liệu và tia lửa. Do đó, quan sát đều đặn là quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề với bugi, từ đó cải thiện hiệu suất nhiên liệu và tránh sự cố khi lái xe. Làm thế nào để nhận biết nếu bugi của bạn đang gặp vấn đề?

bugi ô tô
Dấu hiệu nhận biết bugi ô tô bị hỏng
  • Tiêu hao nhiên liệu

Nếu bạn theo dõi kinh tế nhiên liệu, vấn đề với bugi có thể dẫn đến việc động cơ tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn bình thường. Vì ECM không kiểm soát được cường độ tia lửa hoặc hàm lượng oxy, nó cung cấp thêm nhiên liệu để bù đắp cho quá trình đốt cháy không hiệu quả.

  • Hiện tượng mất lửa (Misfire)

Hiện tượng mất lửa xảy ra khi bugi không thể đốt cháy hỗn hợp nhiên liệu không khí. Nguyên nhân có thể là bugi bị mòn, nhiễm bẩn, hoặc dây phin bị nứt.

  • Đèn Check Engine

ECM có thể phát hiện mất lửa của bugi trong hàng nghìn lần bugi đánh lửa.

  • Khó khởi động xe

Xác định thời điểm đánh lửa phù hợp trở nên khó khăn khi động cơ lạnh. ECM bổ sung thêm nhiên liệu để giải phóng hơi nước trong xilanh, có thể làm bugi mòn khó bắt lửa, gây khó khởi động hoặc không đủ điều kiện để khởi động động cơ.

Xem thêm: Các nguyên nhân xe ô tô không đề được

  • Chế độ nghỉ (Rough Idle)

Ở chế độ cầm chừng, vấn đề bugi có thể thể hiện rõ như động cơ rung nhiều hơn. Hiện tượng misfire thường chỉ xảy ra khi xe đang ở chế độ cầm chừng.

  • Công suất kém

Khi tăng tốc, bugi dưới sự điều khiển của ECM không tạo ra tia lửa mạnh đủ để đốt cháy nhiên liệu và tạo ra năng lượng đầy đủ. Bugi bị lỗi hoặc cuộn dây đánh lửa yếu có thể gây ra hiện tượng này.

  • Động cơ phản hồi chậm

Điều này thể hiện động cơ không phản ứng ngay lập tức với “tín hiệu khởi động” từ người lái xe. Sức mạnh đột ngột tăng lên và hiện tượng máy nổ không đều có thể là dấu hiệu bugi gặp vấn đề. Phản ứng chậm trong việc phân phối năng lượng cũng có thể dẫn đến hiện tượng xe giật bất ngờ.

Bao lâu nên thay bugi ô tô 1 lần?

Để hiểu rõ về thời điểm thay bugi ô tô, nhiều chuyên gia đều khuyến nghị việc thực hiện thay bugi sau mỗi quãng đường vận hành từ 40.000 đến 100.000 km. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thời điểm thay bugi trở nên khó khăn do tuổi thọ của bugi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại bugi, mức độ hoạt động, điều kiện vận hành và chế độ bảo dưỡng.

bugi ô tô
Bao lâu nên thay Bugi ô tô một lần?

Phương pháp tốt nhất để xác định khi nào cần thay bugi ô tô là thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng, và vệ sinh bugi ô tô định kỳ sau mỗi quãng đường 20.000 km.

Việc này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của bugi mà còn cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng động cơ. Bằng cách này, người lái xe có thể biết được khi nào cần thay bugi mới và đảm bảo rằng động cơ luôn hoạt động ổn định.

bugi xe ô tô
Bảo dưỡng, và vệ sinh bugi ô tô định kỳ sau mỗi quãng đường 20.000 km.

Nếu chưa đến lượt kiểm tra định kỳ, nhưng người lái xe phát hiện dấu hiệu bất thường từ động cơ ô tô, cũng cần kiểm tra bugi. Có khả năng bugi đã yếu, hết hạn sử dụng, và cần phải thay mới để đảm bảo hiệu suất động cơ và sự an toàn khi lái xe.

Việc này không chỉ giúp duy trì hiệu suất tốt của động cơ mà còn ngăn chặn các vấn đề tiềm ẩn có thể gây ra hỏng hóc nếu để quá thời gian mà không kiểm tra và thay mới bugi.

Nhận biết tình trạng bugi thông qua màu sắc

Bugi, một chi tiết nhỏ nhưng có sự liên kết quan trọng với động cơ, yêu cầu sự thường xuyên bảo dưỡng và vệ sinh để theo dõi tình trạng hoạt động của động cơ và điều chỉnh kịp thời. Thực hiện những bước này giúp đảm bảo hiệu suất tối ưu cho chiếc xe ô tô của bạn. Ghi nhớ màu sắc hay tình trạng sau đây để hiểu rõ hơn về tình hình hoạt động của chiếc xe.

  • Bugi màu đỏ gạch, nâu vàng

Màu sắc này cho biết bugi đang hoạt động trong điều kiện tốt, với hỗn hợp nhiên liệu được hòa trộn với tỉ lệ thích hợp. Hệ thống đánh lửa đang hoạt động hiệu quả, và bugi đang hoạt động trong dải nhiệt độ đúng. Điều này là dấu hiệu cho thấy xe đang chạy bình thường, mà không gặp vấn đề gì đáng kể.

nhận biết bugi ô tô bị hỏng qua màu sắc
Bugi đỏ gạch, nâu vàng
  • Bugi màu đen và khô

Một bugi màu đen và khô trên bề mặt sứ là dấu hiệu cần xem xét lại tình trạng của động cơ. Có thể có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này, bao gồm động cơ hoạt động ở mức giàu nhiên liệu hoặc nhiên liệu không được đốt hết do lọc gió bị bẩn, nghẹt, ruột dây bugi hết hạn sử dụng, pít tông bị mòn, hoặc chế hòa khí hỏng.

nhận biết bugi ô tô bị hỏng qua màu sắc
Bugi màu đen và khô

Nếu có khói đen từ ống xả, có thể xe đang chạy ở trạng thái giàu nhiên liệu. Đề xuất thực hiện vệ sinh bộ lọc gió thường xuyên và điều chỉnh lại bugi để phù hợp với hệ thống hòa khí.

Xem thêm: Nguyên nhân và cách xử lý xe ô tô bị ra khói đen

  • Bugi màu đen và ướt

Trong tình trạng bugi hiển thị màu đen và ướt, có thể là dấu hiệu của dầu infiltrating vào xi lanh và bị đốt cháy, tạo nên một lớp muội than đen trên bề mặt sứ của bugi. Nếu gặp tình trạng này, cần kiểm tra thành xi lanh và kiểm tra xem có vết nứt hoặc lắp đặt sai vị trí không.

nhận biết bugi ô tô bị hỏng qua màu sắc
Bugi màu đen và ướt

Nếu phát hiện tình trạng này, việc khắc phục cần được thực hiện ngay để ngăn chặn tình trạng tiếp tục diễn biến xấu.

  • Bugi màu trắng

Bugi có màu trắng là dấu hiệu của việc động cơ hoạt động ở nhiệt độ quá cao. Nguyên nhân có thể bao gồm sự lựa chọn không phù hợp của bugi ban đầu, thiếu tối ưu hóa thời gian đánh lửa, sự cố trong hệ thống làm mát của động cơ, hoặc sự thiếu hụt về nguồn nhiên liệu. Cần đưa xe đến gara để xác định và khắc phục nguyên nhân, đảm bảo hệ thống hoạt động đúng cách.

  • Bugi bị chảy cực tâm

Hiện tượng đầu cực tâm của bugi bị chảy một phần hoặc toàn bộ, đầu sứ bị nứt là dấu hiệu của bugi quá nhiệt và không cân bằng nhiệt độ trong quá trình đánh lửa. Nguyên nhân có thể xuất phát từ chất cháy tạo cặn trong buồng đốt, chất lượng nhiên liệu kém khi được bơm vào bình chứa nhiên liệu, hoặc bô bin hỏng.

Bugi bị chảy cực tâm sẽ dẫn đến hiện tượng đánh lửa kém, giảm công suất động cơ. Do đó, việc kiểm tra động cơ, các phụ kiện, tỷ lệ nhiên liệu và thay mới bugi là cần thiết để đảm bảo hiệu suất tốt hơn cho xe.

  • Bugi bị chảy ở cả hai cực

Khi bugi của ô tô bắt đầu chảy ở cả hai cực và có chất lạ bám lên trên, đó là dấu hiệu của bugi đánh lửa quá nhiệt. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ chất liệu nhiên liệu kém, sự cố trong bô bin, hoặc chất cháy tạo cặn nhiều trong buồng đốt.

Nhận biết tình trạng bugi thông qua màu sắc
Bugi bị chảy ở hai cực

Trong trường hợp này, nếu không được xử lý kịp thời, bugi sẽ mất khả năng đánh lửa, làm giảm công suất động cơ và có thể gây hỏng động cơ. Trước khi thay bugi mới, cần kiểm tra toàn bộ các nguyên nhân dẫn đến tình trạng bugi chảy ở cả hai cực để đảm bảo giải quyết triệt để vấn đề.

  • Bugi với khoảng cách đánh lửa lớn

Khi sử dụng xe lâu dài mà không duy trì bảo dưỡng, và không chú ý đến việc thay bugi mới, có thể dẫn đến tình trạng bugi hết hạn sử dụng. Quá trình đánh lửa có thể gây mòn cực tâm, làm tăng khoảng cách đánh lửa của bugi. Điều này làm tăng khe hở đánh lửa, giảm khả năng đánh lửa của bugi và giảm công suất của động cơ.

  • Bugi với cực âm bị bào mòn nhiều

Khi bugi chịu ảnh hưởng từ các thành phần trong xăng và dầu động cơ, có thể dẫn đến tình trạng bào mòn cực âm. Khi xảy ra tình trạng này, xe có thể khó nổ máy do động cơ bị mất lửa. Việc thay bugi mới là cần thiết để đảm bảo động cơ hoạt động hiệu quả.

  • Bugi bị vỡ đầu sứ

Bugi bị vỡ đầu sứ có thể xuất phát từ tác động cơ khí hoặc bị đè nặng lên cực tâm bugi do tháo lắp sai. Cũng có thể là kết quả của sử dụng lâu ngày mà không vệ sinh đầu sứ bugi, hoặc cực tâm bị rỉ sét. Tình trạng này có thể gây mất lửa, đánh lửa muộn so với thời điểm phun nhiên liệu, làm giảm công suất động cơ. Cần thay mới bugi để khắc phục tình trạng này.

Nhận biết tình trạng bugi thông qua màu sắc
Bugi bị vỡ đầu sứ

Việc kiểm tra và vệ sinh định kỳ bugi là rất quan trọng. Khi bugi bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu lạ, mòn một cách đáng kể, người lái xe không nên chờ đợi để thực hiện sửa chữa hoặc thay mới.

Nếu không can thiệp kịp thời, điện cực mòn sẽ tăng tiêu hao nhiên liệu, giảm công suất động cơ hoặc thậm chí có thể dẫn đến hỏng động cơ. Từ việc khắc phục một lỗi nhỏ, mà không tốn nhiều chi phí, người lái xe sẽ tránh được việc phải chi trả nhiều chi phí hơn để khắc phục những vấn đề nghiêm trọng.

Lời kết 

Như vậy, Phú Gia Auto đã chia sẻ với quý độc giả những thông tin đầy đủ về các loại bugi phổ biến hiện nay, cũng như mô tả cấu tạo và nguyên lý hoạt động của chúng trong động cơ của xe ô tô. Những hiểu biết về hoạt động của bugi không chỉ quan trọng để duy trì hiệu suất của động cơ mà còn để đảm bảo an toàn cho những người tham gia giao thông. 

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ cho Phú Gia Auto qua hotline để được tư vấn nhé!

Đừng quên theo dõi chúng tôi để cập nhật các kiến thức chăm sóc ô tô hiệu quả nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *