Phanh ABS trên ô tô là gì? Cấu tạo, nguyên lý và cách sử dụng

phanh abs ô tô là gì? cấu tạo và nguyên lý hoạt động

Hệ thống phanh ABS (thắng ABS), viết tắt của Anti-lock Braking System, là một tính năng an toàn tích hợp trên nhiều xe ô tô hiện đại. Nó chủ động ngăn chặn hiện tượng bó cứng bánh xe trong tình huống phanh gấp, nhằm giảm tốc độ xe một cách an toàn. Tính năng này ngày càng phổ biến trên đa số các loại ô tô ngày nay.

Nhưng liệu phanh ABS thực sự quan trọng đối với quá trình điều khiển xe hay không? Cùng khám phá chi tiết hơn thông qua bài viết dưới đây của Phú Gia Auto nhé!

Phanh ABS là gì?

Phanh ABS (Anti-Lock Brake System) hay thắng ABS là một công nghệ hệ thống chống bó cứng phanh được trang bị trên các xe ô tô. Hệ thống này đảm bảo rằng bánh xe không bị bó cứng trong tình huống phanh gấp, ngăn chặn hiện tượng bánh xe trượt dài trên mặt đường, đặc biệt trong các tình huống phanh khẩn cấp. Sáng tạo bởi hãng Robert Bosch GmbH, thắng ABS là một yếu tố bắt buộc trên nhiều loại xe ô tô tại nhiều quốc gia ngày nay.

phanh abs ô tô
Phanh ABS ô tô là gì?

Vai trò của hệ thống phanh ABS là gì?

Hệ thống phanh ABS có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hệ thống phanh khi phải thực hiện phanh gấp. Người lái xe có thể vừa điều chỉnh hướng lái để tránh vật cản, vừa giảm tốc độ nhanh chóng mà không mất kiểm soát. Điều này đảm bảo an toàn cho người lái và hành khách khi đối mặt với các tình huống khẩn cấp trên đường.

phanh abs ô tô
Nhiệm vụ của phanh ABS trên ô tô

Ngoài ra, thắng ABS còn có khả năng phát hiện tình huống nguy hiểm trước khi chúng xảy ra, dựa trên tốc độ quay của bánh xe và áp lực phanh. Hệ thống sẽ tự động điều chỉnh và duy trì độ trượt của bánh xe sao cho nó nằm trong giới hạn an toàn, giảm nguy cơ trượt bánh và mất kiểm soát của xe. Điều này làm tăng cường khả năng an toàn khi tham gia giao thông.

Cấu tạo hệ thống phanh ABS trên ô tô

Hệ thống phanh ABS bao gồm bốn thành phần chính:

  • Cảm biến tốc độ

Có khả năng nhận diện tốc độ của bánh xe, giúp xác định khi nào bánh xe bắt đầu “bó cứng.” Dữ liệu này được chuyển đến hệ thống kiểm soát và trung tâm điều khiển điện tử (ECU).

  • Cảm biến giảm tốc

Nhiệm vụ của cảm biến này là hỗ trợ hệ thống ABS theo dõi độ trượt của bánh xe, và từ đó tự động điều chỉnh lượng dầu phanh để đảm bảo phù hợp.

  • Bộ chấp hành phanh ABS

Gồm van điện tử, hệ thống tăng áp, motor điện và máy bơm dầu. Nhiệm vụ của bộ này là duy trì áp suất dầu tối ưu đến từng xi-lanh phanh bánh xe, đồng thời chống lại hiện tượng phanh bó cứng dưới sự điều khiển của bộ điều khiển ABS.

  • Bộ điều khiển ABS

Đây là trung tâm quản lý chính của hệ thống phanh ABS, thu thập và xử lý dữ liệu về tốc độ của từng bánh xe từ ECU. Từ đó, bộ điều khiển ABS ra lệnh cho bộ chấp hành phanh thuỷ lực điều chỉnh lượng dầu sao cho phù hợp, ngăn chặn hiện tượng kẹt bánh và bảo đảm an toàn khi phanh.

Nguyên lý hoạt động của thắng ABS

Nguyên tắc hoạt động của hệ thống phanh ABS chủ yếu dựa trên nguyên lý chống bó cứng phanh. Tổng quát là khi xe bắt đầu di chuyển, hệ thống này sẽ tự động kích hoạt. Mỗi bánh xe được trang bị cảm biến tốc độ, chúng đảm nhận nhiệm vụ theo dõi vận tốc bánh xe và gửi dữ liệu về ECU.

phanh abs ô tô
Nguyên lý hoạt động thắng ABS ô tô

Khi ECU phát hiện một hoặc nhiều bánh xe di chuyển với tốc độ thấp hơn so với các bánh xe khác, nó sẽ gửi tín hiệu đến bộ điều khiển ABS. Bộ điều khiển này tiếp nhận và xử lý dữ liệu, đồng thời xác định lại vận tốc của bánh xe để truyền thông tin cho bộ chấp hành ABS.

Từ đây, bộ điều khiển ABS điều chỉnh lượng dầu phanh thông qua van thuỷ lực và máy bơm để đảm bảo sự phân phối phanh là thích hợp. Đồng thời, bộ điều khiển còn thiết lập sự cân bằng an toàn giữa đĩa và má phanh, giảm áp lực đĩa khi phanh để tránh tình trạng “bó cứng” nguy hiểm.

Hệ thống ABS sau đó kích hoạt chế độ phanh tự động bằng cách kết hợp ép và nhả má phanh cùng với dầu phanh, thực hiện tần suất lên đến 15 lần mỗi giây, ngăn chặn tác động mạnh không ngừng lên hai bộ phận này, giúp tránh gây hỏng hóc bánh xe. Cuối cùng, hệ thống điều khiển dựa trên dữ liệu từ cảm biến tốc độ và chuyển động của người lái để điều chỉnh lực phanh sao cho phù hợp nhất, đảm bảo cân bằng và ổn định khi xe di chuyển nhanh hoặc có tình trạng kẹt cứng đột ngột.

Cách sử dụng phanh ABS trên ô tô

  • Hệ thống Phanh ABS kích hoạt tự động

Hệ thống phanh ABS tự động kích hoạt khi xe hoạt động, nhờ vào các cảm biến tốc độ được đặt ở từng bánh xe thuộc hệ thống.

  • Đèn báo ABS tự động sáng trên bảng điều khiển

Khi hệ thống ABS hoạt động bình thường, đèn báo ABS sáng trên bảng điều khiển ô tô. Đèn này tự động bật khi xe chạy và tự động tắt sau thời gian ngắn khi xe dừng.

Nếu đèn báo ABS nhấp nháy hoặc sáng liên tục sau khi tắt xe, điều này là dấu hiệu của lỗi trong hệ thống ABS. Mặc dù phanh vẫn hoạt động bình thường, ABS có thể bị vô hiệu hóa. Trong trường hợp này, việc kiểm tra và sửa chữa tại Garage là quan trọng để đảm bảo an toàn khi lái xe.

  • Hệ thống phanh ABS hoạt động theo cơ chế nhấn – giữ phanh

Hệ thống ABS sử dụng cơ chế nhấn – giữ phanh để ngăn chặn hiện tượng bó phanh. Hệ thống sẽ tự động điều khiển áp suất phanh bằng cách nhấn – giữ va chạm giữa đĩa phanh và má phanh mà không cần sự can thiệp liên tục của người lái. Người lái chỉ cần nhấn và giữ phanh.

  • Cảm giác rung khi phanh ABS hoạt động

Khi hệ thống ABS hoạt động, xe có thể tạo ra cảm giác nhẹ rung. Điều này xuất phát từ cơ chế nhấn – giữ đĩa phanh và má phanh liên tục, làm cho chuyển động của xe dừng lại và tiếp tục liên tục trong một khoảng thời gian ngắn.

  • Hệ thống ABS không giảm quãng đường phanh

Nhiều người thường nghĩ rằng hệ thống ABS có khả năng giảm quãng đường phanh bằng cách kiểm soát tốc độ xe nhanh chóng khi phanh. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy. Hệ thống ABS giúp kiểm soát hướng lái và ngăn chặn hiện tượng trượt khi phanh gấp, nhưng không giảm quãng đường phanh. Điều này đồng nghĩa với việc bảo vệ an toàn cho người lái khỏi những tình huống đáng tiếc.

Một vài lưu ý khi sử dụng hệ thống phanh ABS ô tô 

Một số người nghĩ rằng hệ thống phanh ABS chỉ có mục đích giảm quãng đường phanh. Tuy nhiên, các hãng xe không phát triển một hệ thống phức tạp như vậy chỉ để đạt được một mục tiêu duy nhất.

Thực tế cho thấy ABS không chỉ giúp làm tăng độ an toàn của xe, mà còn có nhiều phương pháp khác để đạt được điều này ngoài việc sử dụng hệ thống phanh ABS. ABS hỗ trợ tài xế kiểm soát hướng lái và tránh trượt phanh khi thực hiện phanh gấp.

  • Tỉ lệ tai nạn không giảm so với xe không có ABS

Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng tỷ lệ tai nạn giữa các xe có và không có hệ thống phanh ABS gần như không có sự chênh lệch đáng kể. Lí do cho hiện tượng này là người lái sử dụng ABS một cách không đúng đắn.

lưu ý khi sử dụng phanh abs ô tô
Người điều khiển thường chủ quan khi có hệ thống thắng ABS

Thêm vào đó, một số người dùng thắng ABS để lái nhanh và vượt ẩu mà không quan tâm đến an toàn. Ngược lại, có những trường hợp khi lái xe an toàn hơn khi không có chức năng này.

  • Nhiều tài xế vẫn chưa hiểu rõ về thắng ABS

Mặc dù ABS là công nghệ phổ biến, nhưng vẫn còn nhiều người chưa hiểu rõ về nó. Người lái xe cần được đào tạo để thực hiện phanh một cách hiệu quả trên đường trơn trượt trước khi làm quen với hệ thống phanh ABS.

lưu ý khi sử dụng phanh abs ô tô
Nắm rõ cách vận hành của hệ thống ABS

Người lái thường có thói quen sử dụng phanh theo kiểu “nhấn, nhả liên tục”. Hành động này thực sự không hiệu quả vì ABS đã thực hiện chức năng chống bó cứng bánh, vì vậy tài xế chỉ cần tập trung vào việc điều khiển xe một cách an toàn nhất.

Việc làm quen với kỹ năng này và thực hành thường xuyên sẽ giúp tài xế linh hoạt xử lý mọi tình huống và tận dụng tối đa chức năng của hệ thống này.

Lịch sử ra đời của phanh ABS trên ô tô 

Vào giai đoạn ban đầu, hệ thống phanh ABS chỉ xuất hiện trên máy bay thương mại. ABS được đưa vào sử dụng vào năm 1949, tuy nhiên, kết cấu của nó lúc đó còn khá cồng kềnh và chưa đạt được độ nhạy. Đến năm 1969, với sự phát triển của kỹ thuật điện tử và sự sáng tạo của các vi mạch microchip, hệ thống phanh ABS mới thực sự được tích hợp vào ô tô.

Từ thập kỷ 70 của thế kỷ 20, nhiều nhà sản xuất ô tô đã tiến hành nghiên cứu và tích hợp hệ thống ABS vào sản phẩm của họ. Toyota, hãng sản xuất ô tô số 1 Nhật Bản, đã bắt đầu sử dụng ABS trên một số dòng xe từ năm 1971, nhưng đến đầu những năm 1980, hệ thống này mới đạt đến mức hoàn thiện.

phanh abs ô tô
Lịch sử ra đời của thắng ABS

Tại Đức, sau khi Mercedes Benz và Bosch công bố thành công của họ vào tháng 8/1978, hệ thống ABS chính thức xuất hiện trên mẫu sedan Mercedes-Benz S-Class thế hệ W116 vài tháng sau đó. Đến năm 1981, hệ thống chống bó cứng phanh ABS đã trở thành tiêu chuẩn trên tất cả các dòng xe thương mại của hãng.

Vào thập kỷ 90, ABS đã trở thành một trang bị không thể thiếu khi nói đến tính năng an toàn trên mỗi chiếc xe Mercedes.

Ngày nay, hệ thống chống bó cứng phanh ABS là một tiêu chuẩn bắt buộc đối với các dòng xe du lịch và xe hoạt động trong những vùng đất có tuyết, nơi trơn trượt là nguy cơ. Thực tế, hầu hết các dòng xe ô tô hiện đại đều được trang bị tính năng an toàn này.

Lời kết

Tổng kết, hệ thống phanh ABS trên ô tô đóng vai trò quan trọng trong hệ thống an toàn bảo vệ người lái. Nó không chỉ ngăn chặn hiện tượng bó cứng phanh mà còn giúp xe duy trì sự kiểm soát về hướng lái và tránh tình trạng trượt, rê bánh xe khi thực hiện phanh gấp.

Nhớ theo dõi Phú Gia Auto để cập nhật các kiến thức xe ô tô thú vị nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *