Van không tải là gì? Cách kiểm tra hỏng hóc van không tải

Hệ thống van trên động cơ xe rất đa dạng, bao gồm các loại van như van hằng nhiệt, van gió, v.v. Mỗi loại van thực hiện một vai trò riêng biệt, nhưng mục đích chung là tối ưu hóa hiệu suất vận hành của phương tiện. Trong số đó, van không tải trên ô tô là một bộ phận quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình đốt cháy nhiên liệu bên trong.

Cùng Phú Gia Auto tìm hiểu chi tiết về hệ thống van này nhé!

Van không tải (ISC) là gì?

Van không tải (ISC) là loại van được sử dụng trên động cơ phun nhiên liệu đa điểm và thân bướm ga, giúp điều chỉnh tốc độ của xe khi ở trạng thái không tải. Bộ phận này được điều khiển bởi mô-đun điều khiển hệ thống truyền lực (PCM). PCM giám sát tốc độ không tải bằng cách đếm xung đánh lửa từ mô-đun trong bộ phân phối hoặc cảm biến vị trí trục khuỷu. Quá trình này hoàn tất khi cảm biến hoặc công tắc bướm ga gửi tín hiệu đến PCM về chế độ không tải của động cơ.

van không tải ô tô là gì
Van không tải ô tô là gì?

Hiện nay, mỗi hãng xe có thiết kế điều khiển van không tải theo cách khác nhau. Tuy nhiên, mục đích chung là để kiểm soát lượng không khí đi vào khi bộ phận này đóng hoàn toàn.

Nguyên lý hoạt động của van không tải

Van không tải thực hiện kiểm soát lượng không khí đi vào động cơ theo chu kỳ. Cơ chế này thường được sử dụng trên các loại xe phun nhiên liệu không có bộ phận điều khiển van tiết lưu.

Trong trường hợp này, có hai loại van điều khiển không khí không tải: van điện từ đơn và đôi, tương ứng với kết nối hai chân hoặc ba chân. Cả hai loại này có cấu trúc cơ bản giống nhau về mặt cơ học, nhưng van đôi sử dụng một điện từ cho mỗi lần đóng và mở, trong khi van đơn có một lò xo để tự động quay về vị trí ban đầu.

van không tải ô tô
Nguyên lý hoạt động

Cả hai van đều có nguồn điện được kết nối với một bên của bộ điện từ và bên kia được kết nối với ECU (bộ điều khiển trung tâm). Khi cần thay đổi vị trí của van, ECU tự động chuyển mạch điện từ xuống đất với tín hiệu chu kỳ, tạo ra một từ trường để kéo bộ phận đến vị trí mới.

Trong trường hợp này, van không tải sử dụng hai đế cắm. Tần số chu kỳ làm việc của van điện từ khoảng 100Hz. Các hệ thống quản lý động cơ khác có thể có các tần số khác nhau. Tín hiệu chu kỳ làm việc khi không tải thường dao động từ 40 – 45% đối với bộ điện từ mở và giảm từ 60 – 55% đối với bộ điện từ đóng. Trong trường hợp chỉ có một cái van, chu trình làm việc mở chỉ xảy ra một lần.

Hiện tượng và cách kiểm tra hỏng hóc van không tải

Hiện tượng hỏng hóc van ISC

  • Tốc độ tải bất thường

Van ISC được lắp đặt để điều chỉnh và duy trì tốc độ không tải của động cơ ở vận tốc không đổi. Nếu van bị lỗi hoặc xảy ra bất kỳ vấn đề trục trặc nào, tốc độ tải sẽ không ổn định, biến đổi cao thấp không đều, có thể giảm hoặc tăng liên tục.

  • Đèn Check Engine bật sáng

Việc đèn Check Engine sáng lên cũng là một hiện tượng phổ biến khi van không tải gặp sự cố. Nếu mô-đun điều khiển động cơ phát hiện sự cố về tín hiệu hoặc mạch van, đèn kiểm tra sẽ bật sáng không đúng chuẩn để cảnh báo người lái.

Hiện tượng và cách kiểm tra hỏng hóc van không tải
Đèn Check Engine sáng

Tuy nhiên, điều này cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề hỏng hóc khác, do đó, chủ xe nên đưa phương tiện đến trung tâm bảo dưỡng để được kiểm tra và sửa chữa kịp thời.

Xem thêm: 10 nguyên nhân khiến đèn Check Engine sáng và giải pháp

  • Động cơ hoạt động chậm

Động cơ hoạt động chậm hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn là dấu hiệu nghiêm trọng liên quan đến sự cố ở van không tải. Khi sự cố này xảy ra, không khí không thể đi vào buồng đốt làm cho quá trình vận hành bị gián đoạn hoặc xảy ra rất yếu. Trong nhiều trường hợp, động cơ sẽ dừng lại ngay lập tức khi đang hoạt động hoặc ngay sau khi vừa khởi động.

Cách kiểm tra van không tải

  • Xác định các vấn đề với tốc độ không tải

Nếu tốc độ động cơ quá cao, quá thấp, hoặc xe ô tô bị chết máy, nguyên nhân có thể không phải là do hệ thống điều khiển tốc độ không tải mà do động cơ bị rò rỉ chân không. Trong trường hợp này, người lái nên kiểm tra yếu tố này đầu tiên để loại trừ khả năng này.

cách kiểm tra hỏng hóc van không tải
Xác định các vấn đề với tốc độ không tải

Nếu van không tải mở rộng tối đa khi ở vị trí đóng, điều này là dấu hiệu cho thấy động cơ đang bị rò rỉ không khí và hệ thống đang cố gắng giảm tốc độ không tải trở lại. Các trường hợp khác bao gồm:

  • Xuất hiện một mạch hở hoặc hiện tượng ngắn mạch trong điện từ điều khiển không khí không tải.
  • Mạch trình điều khiển hoặc tốc độ không tải nằm ngoài phạm vi bình thường.

Lúc này, đèn kiểm tra động cơ sẽ sáng lên để gửi tín hiệu đến người lái. Chủ xe nên sử dụng một công cụ quét chẩn đoán để đọc các mã thiết lập.

Ngày nay, nhiều phương tiện hiện đại được trang bị hệ thống lái điện tử. Những chiếc xe này sử dụng một cảm biến góc trên bàn đạp để tính toán chính xác đầu vào của bướm ga. Ngay sau đó, một động cơ nhỏ trên thân của bộ phận này sẽ được kích hoạt, vị trí cảm biến sẽ tương ứng với góc đĩa và bàn đạp.

Xe trang bị hệ thống lái điện tử thường không có van không tải, vì bộ điều khiển sẽ lấy thông tin từ tất cả các cảm biến và tự động điều chỉnh góc bướm ga phù hợp khi cần thiết. Vì vậy, để khắc phục sự cố về tốc độ, chủ xe chỉ cần vệ sinh, thay thế thân van tiết lưu và sử dụng máy quét chuyên nghiệp để thiết lập lại hệ thống.

  • Kiểm tra chức năng van bằng cách tắt van

Chủ xe nên thực hiện các bước sau đây một cách tuần tự:

Bước 1: Tham khảo hướng dẫn sử dụng từ nhà sản xuất để xác định chính xác vị trí của van ISC.

Bước 2: Ngắt kết nối van ISC.

Bước 3: Xác định vị trí đầu nối điện và rút phích cắm của van ISC.

Bước 4: Khởi động động cơ và quan sát hoạt động của xe.

Bước 5: Kết nối lại van ISC, tắt bộ phận đánh lửa và kết nối lại đầu nối điện.

Bước 6: Khởi động lại động cơ và nếu vấn đề vẫn tồn tại, chủ xe nên thực hiện phương pháp kiểm tra tiếp theo.

  • Kiểm tra van ISC bằng mắt thường

Chủ xe có thể thực hiện kiểm tra van theo các bước sau:

Bước 1: Xác định vị trí van trên xe.

Bước 2: Ngắt kết nối van ISC.

Bước 3: Xác định vị trí đầu nối điện của van ISC và rút phích cắm.

Bước 4: Tháo van ISC ra khỏi xe theo hướng dẫn trong sổ bảo dưỡng.

Bước 5: Kiểm tra chốt, vị trí lắp đặt van để xác định tình trạng tích tụ carbon, rỉ sét, bụi bẩn hoặc hư hỏng.

Bước 6: Sử dụng chất làm sạch carbon hoặc dung dịch chuyên dụng để vệ sinh van.

  • Kiểm tra van ISC bằng đồng hồ vạn năng

Bước 1: Xác định chính xác vị trí của van trên xe.

Bước 2: Ngắt kết nối van ISC.

Bước 3: Xác định vị trí đầu nối điện của van và rút phích cắm.

Bước 4: Tháo van ISC ra khỏi xe dựa theo quy trình chi tiết trong sổ tay bảo dưỡng.

Bước 5: Kiểm tra chốt, vị trí lắp đặt van để xác định tình trạng tích tụ carbon, rỉ sét, bụi bẩn hoặc hư hỏng.

Bước 6: Kiểm tra điện trở của van ISC bằng đồng hồ vạn năng. Chủ xe cần kiểm tra van bằng đồng hồ vạn năng kỹ thuật số theo hướng dẫn. Nếu kết quả nằm trong thông số kỹ thuật, lỗi có thể xuất phát từ bộ phận khác. Nếu ngược lại, chủ xe nên thay thế van ISC mới.

Lời kết

Van không tải đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình điều chỉnh lượng không khí nhập vào buồng đốt của động cơ ô tô. Khi bộ phận này gặp vấn đề, quá trình vận hành của động cơ có thể trở nên không ổn định, gây ra các tình trạng hư hỏng mà người lái không mong muốn.

Vì vậy, khi phát hiện sự cố liên quan đến van ISC, chủ xe nên ngay lập tức đưa phương tiện đến các trung tâm bảo dưỡng uy tín để tiến hành sửa chữa kịp thời.

Theo dõi Phú Gia Auto để cập nhật các kiến thức chăm sóc xe ô tô hiệu quả nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *