Trục khuỷu ô tô là gì? Cấu tạo, phân loại và chức năng

trục khuỷu ô tô là gì

Trục khuỷu ô tô đóng vai trò quan trọng trong hệ thống động cơ đốt trong. Nó chịu trách nhiệm chuyển động từ động cơ đến bánh xe, đảm bảo chúng di chuyển một cách hiệu quả.

Trong bài viết này, Phú Gia Auto sẽ cung cấp thông tin chi tiết để giúp bạn hiểu rõ hơn về trục khuỷu, bao gồm định nghĩa, cấu tạo, phân loại, công dụng, vật liệu sử dụng, và phương pháp chế tạo.

Trục khuỷu là gì?

Trục khuỷu là một phần quan trọng của động cơ ô tô, có chức năng chuyển đổi chuyển động tịnh tiến của piston thành chuyển động quay. Nó đóng vai trò trong quá trình tạo ra mô men xoắn để sinh công quay, sau đó truyền năng lượng từ bánh đà về piston (đối với động cơ diesel) để thực hiện các bước của quá trình sinh công.

trục khuỷu ô tô
Trục khuỷu ô tô là gì?

Trong quá trình hoạt động, trục khuỷu phải chịu sức tác động của nhiều lực khác nhau như lực khí thể, lực quán tính, và lực quán tính ly tâm. Trục khuỷu được chia thành hai loại chính là trục khuỷu liền và trục khuỷu ghép.

Phân loại trục khuỷu ô tô

Phân loại trục khuỷu có thể được chia thành hai loại chính như sau:

  • Trục khuỷu liền

Trục khuỷu liền bao gồm cổ trục, cổ biên và má khuỷu được gia công và lắp ráp thành một khối không thể tháo rời. Thường được ứng dụng trong động cơ có kích thước nhỏ và trung bình, như động cơ máy kéo.

  • Trục khuỷu ghép

Trục khuỷu ghép bao gồm các thành phần riêng lẻ như cổ trục, cổ biên và má khuỷu được gia công, lắp ráp thành một trục hoàn chỉnh. Loại trục này thường được sử dụng trong động cơ có kích thước lớn và trong một số động cơ nhỏ có công suất thấp, ít xi lanh và đầu truyền không cắt đôi. Việc phân loại trục khuỷu giúp tối ưu hóa lựa chọn và ứng dụng chúng trong các loại động cơ một cách linh hoạt và hiệu quả.

Cấu tạo trục khuỷu ô tô

Cấu tạo trục khuỷu ô tô gồm những thành phần sau:

  • Đầu trục khuỷu

Đầu trục khuỷu thường được lắp vấu để khởi động hoặc quay tay (đối với động cơ cũ), puly dẫn động quạt gió, bơm nước, máy phát, và các bánh răng dẫn động trục cam. Có thể được lắp thêm bộ giảm chấn xoắn.

  • Má khuỷu – đối trọng

Má khuỷu là bộ phận nối liền cổ trục và cổ chốt. Thường có dạng elip để phân bố ứng dụng hợp lý nhất. Má khuỷu cân bằng khi quay.

  • Cổ trục khuỷu

Cổ trục khuỷu là phần đỡ trục khuỷu, gắn lên các ổ đỡ trên khối động cơ. Thường làm rỗng để chứa dầu bôi trơn và các bánh răng dẫn động trục cam. Được gia công chính xác, nhiệt luyện hoặc mạ crom để đạt độ cứng cao.

trục khuỷu ô tô
Cấu tạo trục khuỷu ô tô
  • Chốt khuỷu

Bộ phận để lắp với đầu to thanh truyền. Được gia công chính xác với độ bóng cao và nhiệt luyện để nâng cao độ cứng. Số chốt khuỷu bằng số xi lanh động cơ.

  • Đuôi trục khuỷu

Nơi động cơ truyền công suất ra ngoài. Có mặt bích hoặc gắn mặt mích để lắp đặt bánh đà.

  • Lỗ khoan dầu

Trên cổ trục chính, chốt và má khuỷu được khoan các lỗ để dẫn dầu bôi trơn ổ trục và chốt khuỷu, giảm trọng lượng và lọc dầu bôi trơn.

Công dụng của trục khuỷu ô tô

Công dụng của trục khuỷu trong hệ thống động cơ là vô cùng quan trọng và bao gồm các chức năng sau:

  • Chuyển đổi chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay

Trục khuỷu đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi chuyển động tịnh tiến từ pit tông thành chuyển động quay. Nó nhận lực từ pit tông thông qua thanh truyền dẫn động, tạo ra momen quay và lực đẩy cần thiết để thực hiện các chu kỳ làm việc của động cơ.

  • Kết nối các hệ thống khác

Trục khuỷu có nhiệm vụ nối liền các hệ thống khác để tạo thành một động cơ hoàn chỉnh. Ví dụ, trong động cơ đốt trong, nó kết nối với trục ly hợp và hộp số trên ô tô để truyền động và điều chỉnh chuyển động của xe.

  • Chịu lực từ piston

Trục khuỷu nhận lực từ piston và chịu trách nhiệm tạo ra momen quay và lực đẩy để đáp ứng yêu cầu làm việc của động cơ. Chức năng này đảm bảo hoạt động mượt mà và ổn định của động cơ trong quá trình vận hành.

Xem thêm: Cấu tạo cơ cấu trục khủy thanh truyền

Lời kết

Tóm lại, bài viết trên đã làm sáng tỏ khái niệm về trục khuỷu, đồng thời cung cấp chi tiết về cấu tạo, phân loại, công dụng, vật liệu và phương pháp chế tạo của trục khuỷu.

Để có thêm kiến thức ô tô hữu ích, bạn có thể thăm các bài viết khác trên trang web của chúng tôi. Chân thành cảm ơn sự quan tâm của mọi người!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *